de Roodborst; schattig of….

Houding zegt iets over gedrag, of…

Vooropgesteld; ik ben géén gedragskundige, laat staan een gedragswetenschapper. Ook ben ik geen ornitholoog. Wel mag ik graag naar vogels kijken en dan vooral naar het gedrag dat zij vertonen. Althans, ik neem aan dat de verschillende houdingen die zij aannemen ook iets zegt over het gedrag.

Naast het kijken naar vogels probeer ik hen in een zo mooi mogelijke of een zo sprekend mogelijke houding te fotograferen. Zo zat ik op een koude en grijze ochtend in januari ’21 met twee foto kameraden in een fotohut. Een fotohut van waaruit je vrij onzichtbaar vogels van dichtbij kunt bekijken en fotograferen.

Onrust, of ….

Op die bewuste koude en grijze ochtend stelden wij na verloop van tijd vast dat het gedrag van de vogels voor ons vreemd was. De dieren waren schrikkerig, onrustig. Zo zag je een tijdlang geen enkele vogel en zo landde er plots een groepje voor de hut. Zo snel als zij met elkaar aankwamen, vertrokken zij ook even snel.

Het leek alsof zij iedere keer door iemand of iets werden verjaagd. Dat het ‘iemand’ zou zijn was onwaarschijnlijk omdat de hut in een niet openbaar natuurgebied staat. Het ‘iets’ konden wij niet ontwaren. Was het soms iets in de atmosfeer dat het gedrag van de vogels kon verklaren? Wij wisten het niet, maar stelden wel vast dat dit gedrag de hele dag duurde.

blog-roodborst

IJdelheid of …

Eén vogel leek zich echter niet veel aan te trekken van het onrustige gedrag van zijn soortgenoten: de roodborst. Het vogeltje kwam met regelmaat tevoorschijn en liet zich daarbij mooi fotograferen. Nee, van schuwheid was bij deze roodborst nauwelijks sprake. Iets dat wel bekend is van de roodborst; nieuwsgierig en goed van vertrouwen. Zo zat het soms op slechts enkele centimeters van het glas van de fotohut. Even leek het zelfs alsof het zichzelf bekeek in de lens van mijn 500 mm lens. IJdelheid, of toch die nieuwgierigheid?

Hautain of ….

Dat de roodborst regelmatig voor de lens verscheen en leek te poseren, stelde mij tevens in de gelegenheid de verschillende poses vast te leggen. Houdingen waarbij ik na een poosje mij af ging vragen wat deze zouden kunnen betekenen. Ten eerste ‘constateerde’ ik aan de hand van de houding, dat het een parmantig of zelfs een hautain vogeltje moet zijn. Zo een van: “Kijk mij hier eens zitten!”.

Handhaver of ….

Ook zag ik een vogeltje dat niet alleen ongelooflijk nieuwsgierig was, maar bovenal alles om zich heen scherp in de gaten hield. Een vogeltje dat de regie wil hebben en houden over hetgeen er in zijn omgeving gebeurd. Zo maakt het, met de oranje borst vooruit, andere vogels duidelijk : “Ik ben hier de baas en ik bepaal wie wel welkom is en wie niet!” Het leek uit te maken wie, waar, welk graantje mag mee pikken.

Een soortgenoot dat zich niet aan de regels houdt, wordt zonder pardon door onze roodborst op diens nummer gezet. Het hoeft daarbij niet tot een handgemeen te komen, in tegendeel. Een strenge doch rechtvaardige blik vanaf een tak blijkt veelal meer dan genoeg. Over handhaving gesproken!

‘Schattig’ of …

Naast alle houdingen die de roodborst mij deze dag liet zien was er ook een aandoenlijke. Of zoals onze kleindochter zou zeggen: “Ahhh wat ‘schattig!’. Want ja, ik zag namelijk ook een roodborst als een bolletje veren met een oranje borst. Dromerig voor zich uit starend, zich niet bewust van hetgeen om zich heen gebeurde. Of ……. hield het toch stiekem alles en iedereen in de gaten. Startklaar om zijn gezag vliegensvlug te doen gelden?

‘Conclusie’

Aan het einde van een dag koukleumen en vogels observeren kon ik niets anders dan de roodborst te omschrijven als uiterst nieuwsgierig, aandoenlijk, hautain, bazig, territoriaal en schattig vogeltje met een oranje borst.

Hoe dan ook, naast een grijze en een koude dag werd het ook een interessante en leerzame dag. En oh ja, het was ‘natuurlijk’ ook weer gezellig!

blog-roodborst

Geen reeën, maar hooglanders

Geen reeën, maar Schotse Hooglanders

Onlangs was ik twee dagen achtereen voor dag en dauw op de Westerheide bij Hilversum. Dit gebied wordt begraasd door Schotse Hooglanders. Andere bewoners van dit gebied zijn reeën. De eerste ochtend was ik er met twee foto vrienden om foto’s te maken van het heidelandschap met de voorspelde rijp en nevel. Voorzichtig hoopten wij ook Hooglanders te kunnen fotograferen in deze prachtige wintersfeer. De nevel was er en ook de rijp. Het was koud, dat ook, maar de schoonheid van het landschap, deed de kou snel vergeten.

klik op de afbeelding voor een grotere weergave

Laat licht

Helaas zagen wij geen Hooglanders, maar wel op zeker moment een groepje reeën dat zich uit de voeten maakte voor wandelaars, joggers en fietsers. Ja, want in de winter is het pas rond 09.00 uur licht en zoeken ‘vroege’ vogels de natuur op om er te recreëren. Een bezigheid dat vooral in deze corona tijd een prima remedie is ter voorkoming van ziek worden. Maar goed, reeën hadden daar toch zo hun bedenkingen over en zochten snel het ontoegankelijke rustbos op. Helaas had ik een telezoomlens (Fujifilm XF 50 – 140 mm) bij me die ontoereikend is om de reeën voldoende dichtbij te halen. Echter ingezoomd op de pc thuis was ik eigenlijk niet geheel ontevreden over het resultaat.

Sjouwen

De volgende ochtend besloot ik om nog een poging te wagen om de reeën te fotograferen. Dit maal uitgerust met de Canon 5d M4 en de Canon 500 mm telelens erop. Het gewicht van de lens, de camera en het statief maken dat je eigenlijk verder niets meer mee kunt nemen. Dus liep ik opnieuw voor dag en dauw over de Westerheide te sjouwen met camera en spul. Helaas geen ree te zien, maar wel….de Schotse Hooglanders. Ook prachtig om te fotograferen. Vooral omdat het licht van de opkomende zon die ochtend de enorme dieren mooi op de achterzijde belichtte. Hierdoor ontstaan mooie tegenlicht opnames met zilveren, of in dit geval, gouden randjes langs de behaarde lichamen van de Hooglanders.

Op de horens

Op een gegeven moment werd ik samen met nog een enkele fotograaf door de kolossen ingesloten. Met hun enorme horens kwamen zij wel heel dichtbij. Gelukkig hadden zij andere plannen dan fotografen op de horens nemen en wandelden rustig aan ons voorbij. Kortom; geen reeën deze ochtend maar wel prachtige Schotse Hooglanders….

Ransuilen in houten

Een woonwijk, een warme en veilige roestplaats

Dat ransuilen in de vroege winter bomen in woonwijken opzoeken om te roesten (rusten), is niet bijzonder. Deze uilensoort strijkt met meerdere soortgenoten in woonwijken neer omdat het er warmer is dan op het platteland. Bovendien vinden zij in woonwijken ook meer beschutting en bescherming in de bomen en bosjes. De uilen vertrouwen daarbij niet alleen op hun schutkleur, maar weten zich ook beschermd door het met elkaar in de gaten houden van de omgeving. Vele oren en ogen nemen nu eenmaal sneller gevaar waar en dat zij alert zijn is te zien aan de omhoog gerichte oorpluimen.

Canon 5D M4 | 500 mm | f/5 | 1/250s | +1 EV | ISO 400| 2020-12-16 | 16.04 uur

Houten gunstige gelegen locatie

Ook in mijn woonplaats Houten hebben ransuilen de laatste jaren hun weg gevonden. ‘Logisch’, want in Houten is er veel groen in de woonwijken en is het omgeven door veel akkerbouw en boomgaarden. Plekken waar volop muizen te vinden zijn. Ondanks dat het niet zo bijzonder is, trekt het wel bekijks. Zeker wanneer er in één boom tien of soms meerdere exemplaren zitten. De allereerste keer ben ik eens op een tip op zoek gegaan naar een aantal ransuilen niet ver van mijn huis vandaan. Gevonden heb ik de uilen, maar helaas zaten zij erg hoog in de boom en waren amper zichtbaar door de vele takken.

Canon 5D M4 | 500 mm | f/5 | 1/320s | +0.6 EV | ISO 400 | 2020-12-16 | 16.14 uur

Kleindochter; een heuse uilenspotter

Ook dit jaar waren er weer ransuilen gespot in Houten. Notabene onze kleindochter van vier maakte mij erop attent dat er wel héél veel uilen in een boom, niet ver van haar school, zaten. Zij was er met de juf en de klas wezen kijken en papa showde mij een foto gemaakt met een mobieltje. Inderdaad, op de foto waren er heel wat ransuilen te zien. “Wel zestien opa!”, wist mijn kleindochter te melden.

Indringende blik

De volgende dag zocht ik de bewuste boom, een soort wilg, op en warempel telde ik elf exemplaren. Een aantal van hen was goed zichtbaar en eentje keek mij indringend aan. De boom was niet hoog en zaten de ransuilen dus relatief dichtbij en dus goed te fotograferen. Omstanders wisten mij te vertellen dat er op een dag wel twintig uilen in deze boom zaten. Dat moet helemaal een magnifiek gezicht zijn geweest. Snel maakte ik mijn foto’s en liet de uilen daarna weer lekker roesten.

Canon 5D M4 | 500 mm | f/4.5 | 1/250s | +0.67 EV | ISO 1250| 2020-12-16 | 16.06 uur

Aantrekkingskracht

6 december ’20

De wilg, een monument in het Hollandse landschap

De wilg, of het nu de kraakwilg, of de schietwilg of de knotwilg is, één ding is in ieder geval zeker; de wilg is wat mij betreft onlosmakelijk verbonden met het Nederlandse landschap. Met name de knotwilg is een waar monument in het landschap. De grilligheid die ontstaat naar mate de knotwilg ouder wordt spreekt bijzonder tot mijn verbeelding. Er zijn volgens mij maar weinig bomen die zulk een grillige en tegelijkertijd zulk mooie vormen aanneemt. Sterker nog, volgens mij is er niet een die dezelfde vorm heeft. Dat deze boom een grote aantrekkingskracht heeft op mij, moge duidelijk zijn. Nu wil het toeval dat ik vorig jaar een natuurgebied ontdekte waar een hele rij knotwilgen staan. Een hele rij wilgen met allemaal een eigen uiterlijk en karakter. Waar? in de Heesseltsche Uiterwaarden langs de Waal!

Twee miljoen kubieke meter grond

Ruim 2 miljoen kubieke meter aan grond moest er verplaatst worden voor de herinrichting van de Heesseltsche Uiterwaarden. De herinrichting, een project van Rijkswaterstaat, was bedoeld om meer veiligheid te bieden bij hoogwater in de Waal, maar ook bedoeld om er nieuwe natuur te creëren. De enorme hoeveelheid grond was onder andere nodig om drie diepe zandwinplassen, gegraven door de voormalige steenfabriek (1838 – 1974), ondieper te maken. De herinrichting duurde van 2016 tot de zomer van 2019. Het resultaat is een mooi, divers, spannend en uitgebreid natuurgebied langs de Waal bij het dorp Heesselt. Een natuurgebied waar onder andere de natuurfotograaf veel fotomogelijkheden op het gebied van landschaps-, vogel-, wildlife- en macrofotografie vindt.

De knotwilgen gespaard

Bij de herinrichting van de uiterwaarden heeft men bewust de oude knotwilgen gespaard. En…zij staan op een geweldig mooie plek direct langs de oever van de nevengeul. Keurig in een rij en waarschijnlijk al vele jaren lang. Hoe mooi is het dat men deze oude knarren heeft laten staan! De bomen zijn op zich al fotogeniek, maar laten zich bij windstilte ook mooi weerspiegelen in het water van de nevengeul.

Twee parkeerplaatsen

Er zijn twee parkeermogelijkheden om vandaar naar de knotwilgen in de Heesseltsche Uiterwaarden te lopen – zie onderstaande afbeelding. De parkeerplaats (2) tegenover het dorp Heesselt is ruim en gemakkelijk bereikbaar. Verlaat hiervoor de dijk bij het monument van ‘De Koe’ (is niet te missen) naar Theetuin River lounge. De andere parkeerplaats vind je langs de Waalbanddijk tussen de dorpen Opijnen en Heesselt. Deze parkeerplaats ligt onderaan de dijk na een stijl en smal toegangspad. Het beste is deze afdaling te benaderen vanaf de Esterweg. Vanaf deze weg rijd je namelijk de dijk af in de rijrichting. Anders moet je een enorm scherpe bocht maken! Parkeerplaats 1 heeft mijn persoonlijke voorkeur. Behalve dat het hier vandaan niet zo ver naar de knotwilgen lopen is, ben je ook snel aan de overkant van de Grote nevengeul. De plek waar bij windstilte de knotwilgen zich mooi laten weerspiegelen in het water.

klik op de afbeelding voor een grotere weergave op een nieuw tabblad

Meer informatie over

De witte ‘poep’ van de torenvalk

De torenvalk goed benaderbaar tijdens koude dagen

De Arkemheenpolder is voor de vogelfotograaf eigenlijk het hele jaar door interessant en dat bleek gisteren maar weer. Voor dag en dauw ontmoet ik twee van mijn fotomaatjes op de parkeerplaats van Stoomgemaal Arkemheen. Nee, niet om in het donker op zoek te gaan naar vogels, maar om de opkomende zon achter het gemaal te fotograferen. Helaas vallen de kleuren wat tegen, bovendien is het koud en nat, dus laten wij het gemaal en de zonsopgang voor wat het is. De ‘korte lens’ op de camera wordt verwisseld voor de ‘lange lens’ (500 mm). Het blijft lang grijs en donker, dus geen ideale omstandigheden om vogels te fotograferen. Stiekem hopen wij vandaag weer de torenvalk te ontmoeten. Een prachtige vogel die wij een tijd geleden al eens voor de lens hadden en zich gemakkelijk laat fotograferen tijdens koude ochtenden. Wij rijden een voor ons bekend rondje in onze mobiele fotohut zonder een glimp op te vangen van de torenvalk.

Fuji XT3 | f/11 |1.8s | ISO 80 | 16 mm

De torenvalk in diens habitat

Na een koffiepauze besluiten wij naar een ander deel van de Arkemheenpolder te rijden. Daar hebben wij geluk. Een torenvalk zit op een ijzeren hek en is goed benaderbaar. Van een tegemoetkomende auto moet het blijkbaar niets hebben en vliegt weg. Gelukkig vindt het een houten paal in het weiland ongeveer 50 meter van ons verwijderd. Een mooie afstand èn …. het levert een mooi totaal beeld: de valk in zijn habitat. Mooier kan het voor mij bijna niet. Tuurlijk is een shot van dichtbij ook erg mooi, omdat dan alle details en kleuren van de vogel goed in beeld komen.

Canon 5D MIV | f/4 |1/250s | ISO 800 | 500 mm
torenvalk blog 11 november '20
Canon 5D MIV | f/4 |1/320s | ISO 800 | 500 mm

Poetsbeurt voor de camera

Niet veel later zien wij opnieuw een torenvalk (dezelfde?). Veel tijd krijgen wij helaas niet om de vogel te fotograferen. Iedere keer als wij in de buurt komen vliegt het namelijk naar een volgende plek. Toch gaat de valk op een gegeven moment ergens zitten en laat ons zelfs dichtbij komen. Wij krijgen alle gelegenheid om de vogel te fotograferen. Voor de camera poetst het zelfs uitgebreid de veren waardoor het zeker geen statische beelden worden van een zich nauwelijks verroerende torenvalk op een paal.

Canon 5D MIV | f/4.5 |1/160s | ISO 500 | 500 mm
Canon 5D MIV | f/4.5 |1/400s | ISO 500 | 500 mm

Witte straal

Na enige tijd gaat het het achterlijf en de staart omhoog en een witte straal verlaat het lichaam. Vrijwel direct vliegt het weer weg. De witte straal wordt nogal eens aangeduid als poep en dat klopt, maar voor een deel wel te verstaan. Omdat een vogel geen blaas heeft, een vorm van gewichtsbesparing, bestaat de witte straal dus ook uit urine. De uitscheiding gaat via de zogenaamde cloaca. Dit is de opening onder de staart bij de vogel waardoor zowel o.a. de eieren als de ontlasting het lichaam verlaten. De cloaca is dus zowel een uitscheidings- als een geslachtsorgaan. De witte kleur wordt gevormd door een hoge urinezuur concentratie. De poep is daarentegen donkerder en in het geval van de valk vaak zichtbaar als een klein bruin pakketje in de witte straal.

Canon 5D MIV | f/4.5 |1/200s | ISO 500 | 500 mm

Hoe dan ook; ik ben weer blij met een hele reeks fraaie opnames van de torenvalk en ga graag weer eens terug naar de Arkemheenpolder.

Canon 5D MIV | f/4.5 |1/400s | ISO 500 | 500 mm
%d bloggers liken dit: